Projektowanie, projektoznawstwo
Rezultaty osiągane pod rządami tradycyjnego paradygmatu projektowania są tym doskonalsze, im węższe są kryteria ich oceny. Oto samochód, oceniony pozytywni” pod względem osiągów, zostaje oceniony gorzej, gdy rozpatrywać go z punktu widzenii komfortu długotrwałej jazdy lub jako źródło hałasu i zanieczyszczeń atmosfery. Jest tal dlatego, że im kryteria są węższe, bardziej szczegółowe, tym bliższe są one sposobów formułowania „zadań” przez klasyczną naukę, są to na ogół zadania dobrze zdefiniowane Stąd maestria warsztatu. Projektowanie wnętrz tradycyjne jest przeniesieniem nauk ścisłyc (utwardzonych) na teren, z natury rzeczy, „miękkiej” rzeczywistości i praktyki społeczne Tradycyjny paradygmat projektowania przez narzucanie sztywnego schemat zadania projektowego ogranicza zakres swobody projektanta. Ma to swe źródło w tym, ix… Bardzo często wartości instrumentalne uzurpują sobie rangę wartości naczelnych. Częs głosi się, że maksymalizacja wartości ekonomicznych czy wzrost standardu życia jest dla wszystkich najwyższą wartością, co uzasadniać i usprawiedliwiać ma wszelkie nasze dążenia. Jest to z upodobaniem stosowana strategia zastępowania ocen naturalnych ocenami instrumentalnymi lub ekonomicznymi […]. Oceny naturalne związane są z pewnymi istotnymi wartościami wyrażającymi naczelne cele ludzkiego życia, co nie znaczy, że wprost do nich wiodą. W procesie artefaktyzacji świata naturalnego utylitarne, mechanistyczne, podejść zastosowano do całokształtu działalności człowieka. Efektywność projektowania stron www wąskich zagadnieniach technicznych posłużyła za argument uzasadniający jego stosowanie ■ zagadnień jakościowo odmiennych. Przekonanie to jest tak silnie zakorzenione w tradyc że podporządkowuje sobie inne kierunki w nauce, zrodzone do jego przezwyciężeń W ostatnich osiągnięciach „nauki o systemach” można wyróżnić dwa podstawowe kierunki. Nazwać je można krótko mechanistycznym i organizmicznym. Kierunek mechanistyczny zajmuje się zagadnieniami dotyczącymi rozwoju technicznego, przemysłowego i społecznego, takimi jak automatyzacja, komputeryzacja i ich zastosowanie w przemyśle, wojskowości, instytucjach rządowych, itd. Podstawą teoretyczną tego kierunku jest w istocie cybernetyka, automatyka, teoria komputerów i podobnego hardwaru. Olbrzymie kroki rozwojowe uczynione przez ten kierunek są powszechnie znane i szeroko spopularyzowane, podobnie zrodzone przezeń zagrożenia…. Kierunek organizmiczny wywodzi się z rozpatrywania organizmu jako rzeczy zorganizowanej; niezbędne jest poszukiwanie zasad i praw dotyczących organizacji, całości, uporządkowania części i procesów, współzależności wielu zmiennych itd., których opracowaniem zajmuje się ogólna teoria systemów.
